Belastingschulden door de coronacrisis: en nu?

Eén van de maatregelen die het kabinet heeft genomen om ondernemers in deze coronacrisis te ondersteunen, betreft een versoepeling van de uitstelregeling voor belastingschulden. Dit is een maatregel die de liquiditeitsnood op korte termijn inderdaad kan lenigen. Maar hoe gaat het als u die belastingschulden uiteindelijk terug moet betalen en dit niet (ineens) kunt?

Ook voordat de coronacrisis uitbrak bestonden er al diverse mogelijkheden om uitstel van betaling te krijgen of een betalingsregeling te treffen met de belastingdienst. Die mogelijkheden zijn nu op punten versoepeld. Hierna zal ik eerst ingaan op de mogelijkheden die er al waren voor de coronacrisis en vervolgens op de versoepeling Tot slot zal ik enkele woorden wijten aan de mogelijkheden als u na afloop het uitstel niet in staat bent de uitgestelde fiscale verplichtingen (ineens) te voldoen.

Mogelijkheden voor een betalingsregeling voor de coronacrisis

Ten eerste bestond al de mogelijkheid voor een uitstel van 4 maanden te krijgen voor een bepaalde belastingaanslag. Het vragen van een dergelijk uitstel is zeer eenvoudig en kan via de BelastingTelefoon. Aan dit uitstel is wel een aantal voorwaarden verbonden, waarvan de belangrijkste zijn dat de totale openstaande belastingschuld minder is dan € 20.000,-, eerder altijd op tijd aangifte is gedaan en voor dezelfde of andere aanslagen niet al eerder uitstel van betaling is gekregen.

Voor de meer serieuze fiscale betalingsproblemen was er al de mogelijkheid van een betalingsregeling voor de duur van maximaal 12 maanden. Hier gaat het dus om al ontstane fiscale schulden, die over een bepaalde looptijd in termijnen worden terugbetaald. De belangrijkste voorwaarde hiervoor is dat er zekerheidsstelling plaats dient te vinden, bijvoorbeeld door middel van pand- of hypotheekrecht op bedrijfsactiva. Het probleem hierbij is vaak dat die activa al in zekerheid zijn gegeven aan een financier. Een persoonlijke (derden)zekerheid (zoals een borgtocht) van een DGA kan uitkomst bieden, maar dat is een aanzienlijk risico voor een partij die in beginsel niet aansprakelijk is voor de belastingschulden. Andere belangrijke voorwaarden voor deze vorm van uitstel van betaling zijn dat er niet zonder bezwaar op een andere manier krediet kan worden verkregen of activa kunnen worden verkocht om de belastingschulden te voldoen, er van voldoende, door een berekening gestaafde betalingscapaciteit is gebleken, de betalingsproblemen niet structureel van aard zijn en gedurende looptijd van de regeling aan de overige fiscale verplichtingen wordt voldaan.

Zoals moge blijken uit de vorige alinea zijn er aan een langlopende betalingsregeling met de belastingdienst vrij stringente voorwaarden verbonden. Vaak zal door een onderneming niet aan alle voorwaarden, zoals het stellen van zekerheid of de uiterste termijn van 12 maanden, kunnen worden voldaan. Onder bijzondere omstandigheden kan een ondernemer uitstel voor langere periode krijgen, in het geval er sprake is van tijdelijke liquiditeitsproblemen die buiten zijn invloed liggen. In dat geval dient een deskundige (veelal een accountant) door middel van een verklaring aannemelijk te maken dat er daadwerkelijke betalingsproblemen zijn, deze tijdelijk van aard zijn en voor een bepaald tijdstip zullen worden opgelost en er sprake is van een levensvatbare onderneming.

Versoepeling uitstelregeling in het kader van de coronacrisis

Als gevolg van de coronacrisis is het mogelijk om een bijzonder uitstel van drie maanden te krijgen voor betaling van belastingschulden. De regeling geldt voor vrijwel alle belastingen, kent geen maximum voor wat betreft het bedrag en kan eenvoudig online dan wel schriftelijk worden aangevraagd. De aanvraag geldt ook direct als een melding betalingsonmacht, hetgeen in het kader van (potentiële) bestuurdersaansprakelijkheid relevant is. Het versoepelde uitstelbeleid geldt in ieder geval tot 19 juni 2020.

Tevens is er ook een regeling voor bijzonder uitstel van langer dan 3 maanden in het leven geroepen, eveneens in ieder geval tot 19 juni 2020. Er wordt daarbij een onderscheid gemaakt voor belastingschulden met een omvang van minder dan € 20.000,- en daarboven. Als de openstaande belastingaanslagen minder dan € 20.000,- belopen, dan kan per brief om een langer uitstel worden verzocht. De brief moet een onderbouwing bevatten – bijvoorbeeld door middel van omzetcijfers – dat de onderneming getroffen is door de coronacrisis. Als de openstaande schuld meer dan € 20.000,- beloopt, moet ook nog een verklaring van een derde-deskundige (bijvoorbeeld een accountant) worden meegestuurd. In die verklaring moet de derde-deskundige verklaren dat de financiële problemen hoofdzakelijk door de coronacrisis zijn ontstaan.

Mogelijkheden na afloop van het uitstel

De belastingaanslagen waarvoor uitstel is gevraagd, hopen zich op. Na afloop van de uitstelregeling zullen deze betaald moeten gaan worden en het ziet er vooralsnog niet naar uit dat er kwijtschelding van belastingschulden plaats zal gaan vinden. Belastingrente en invorderingsrente zijn als gevolg van de coronacrisis op dit moment dan wel verlaagd, maar toch zal deze uitgestelde betaling op zijn minst een flinke liquiditeitsdruk gaan geven.

Wat te doen als u niet (ineens) aan deze uitgestelde belastingverplichtingen kunt voldoen? Na afloop van het uitstel zou u kunnen verzoeken om een ‘reguliere’ betalingsregeling van maximaal twaalf maanden onder de hiervoor beschreven voorwaarden. En in verband met de coronacrisis zou ik menen dat de belastingdienst ook eerder genegen zal zijn om een betalingsregeling voor de duur van meer dan twaalf maanden zonder (volledige) zekerheidsstelling te accepteren, omdat er juist nu sprake is van tijdelijke liquiditeitsproblemen die buiten de invloedssfeer van de ondernemer liggen.

Mocht het niet mogelijk zijn om met de belastingdienst tot een betalingsregeling te komen, dan kunt u proberen met al uw crediteuren – waaronder de belastingdienst – tot een buitengerechtelijk schuldeiserakkoord te komen. Dit is een regeling buiten faillissement met al uw schuldeisers op basis van vrijwilligheid, waarover ik eerder dit artikel schreef. De belastingdienst werkt onder bepaalde voorwaarden mee aan een dergelijk akkoord, waarvan de belangrijkste is dat zij het dubbele percentage van de ‘gewone’ (concurrente) schuldeisers krijgt aangeboden. Dit is ook gelijk de enige manier om kwijtschelding van een deel van uw fiscale schulden te realiseren, een regeling met enkel de belastingdienst waarbij een deel van de fiscale schuld wordt kwijtgescholden tegen een bedrag ineens is in beginsel niet mogelijk.

Er staat wetgeving op stapel (de ‘Wet Homologatie Onderhands Akkoord’, afgekort ‘WHAO’), die een dergelijk akkoord buiten faillissement moet vergemakkelijken omdat schuldeisers hierdoor (anders dan nu) gedwongen kunnen worden mee te werken aan een akkoord. Volgens de laatste berichtgeving zal deze wet als gevolg van de coronacrisis mogelijk versneld worden ingevoerd.

Tot slot

Als gevolg van de coronacrisis zullen veel ondernemers moeite hebben hun fiscale verplichtingen (tijdig) na te komen. Het kabinet heeft echter een aantal noodmaatregelen in het leven geroepen en daarnaast kunt u (nu of op een later tijdstip) gebruik maken van de al bestaande regelingen. Het is verstandig om tijdig te kijken van welke maatregelen u het beste gebruik kunt maken en hierover in contact te treden met de belastingdienst. Uiteraard is Van Diepen Van der Kroef Advocaten u hierbij graag van dienst.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of op het gebied van insolventie en financiering en zekerheden in het algemeen? Neem contact op met Arjan van Dieren of één van onze andere specialisten.