Interview Axel Hagedorn: aanrandingen Keulen mogelijk doordat de politie wegkeek

De massale aanrandingen zijn het gevolg van dat de lokale politie de groep zakkenrollers in Keulen te veel hun gang liet gaan, zegt Duitslandnieuws-columnist en advocaat Axel Hagedorn. “De politie had hen in een eerder stadium veel harder moeten aanpakken. Mensen hadden blijkbaar het gevoel gekregen dat ze toch niet gepakt konden worden.

Het drong pas laat door in Duitsland welke verschrikkelijke taferelen zich hebben afgespeeld tijdens de jaarwisseling rond het station van Keulen. Media en politie maakten al excuses voor hun trage optreden. Hagedorn: “Nu zijn wel alle alarmbellen afgegaan, iedereen is nu zeer alert”.

Totaal onderschat

En dat is helaas te laat voor de slachtoffers van 1 januari. Dat het zover kon komen komt volgens de advocaat uit Amsterdam doordat de politie de zakkenrollerbendes in Keulen te lang heeft laten begaan. “Men heeft gedacht: ‘het kan wel zo’. Agenten hebben ze puur als zakkenrollers gezien en totaal onderschat welke criminele krachten er los kunnen komen, ook tijdens oud en nieuw. Hele groepen – misschien waren ze zelfs wel georganiseerd – liepen rond met het gevoel van ‘ze kunnen ons toch niet pakken’.”

Veel mensen in Duitsland en Nederland wijzen nu vluchtelingen aan als daders, iets wat de Duitse politiek heftig ontkent. Ook Hagedorn wil daar niet aan. De etnische afkomst van de daders speelt volgens hem in mindere mate een rol. “Dit soort patronen zie je ook ontstaan bij autochtone criminaliteit zoals hooligans. Wat hier achter zit, is dat de overheid de politie onvoldoende heeft uitgerust. Als je kleine dingen als zakkenrollen toestaat, is de kans groot dat het later zal escaleren. Daar is Duitsland niet uniek in, dit kan ook in Nederland gebeuren wanneer de politie te veel toelaat.”

Impact van een doofpot

Wat er in Keulen is gebeurd is volgens Hagedorn veel ernstiger dan zakkenrollen. “Ik schat in dat de aanklacht minstens ‘beroving’ zal zijn. Want het ging gepaard met geweld, aanranden en erger.” Hij kon zich daarom ook vinden in de uitspraak van de Duitse minister van Justitie Heiko Maas (SPD). “Dit heeft inderdaad trekken van georganiseerde misdaad, ook omdat het in andere steden gebeurde. Het was mogelijk omdat de Keulse politie te lang deze benden hun gang laten gaan. Wellicht onbewust, maar wel met deze verschrikkelijke impact.”

De Keulse politie stuurde vlak na de gebeurtenissen een persbericht naar buiten dat de nacht rustig was verlopen. Later kwamen er excuses en sprak de politiechef van een ‘communicatiefout’. “Dat is toch ongelofelijk?”, zegt Hagedorn. “Er kwamen aangiften binnen, zelfs een agente in burger is ook aangerand. Hoe kan je het dan nog niet doorhebben dat er iets groters aan de hand is?”

Armlengte

Het raakt de advocaat dat dergelijke misdaden op zo’n grote schaal hebben kunnen plaatsvinden. “Schokkend dat vrouwen zo massaal belegerd konden worden, zonder dat de politie ook op die avond heeft ingegrepen. Mijn gevoel is dan; dit is echt een ‘no go‘. Dit kan echt niet.”

Toen hij burgemeester Henriette Rekers tijdens de persconferentie ook nog een gedragscode voor vrouwen hoorde geven die over een maand carnaval willen vieren, schrok hij ook. “Ik sprak daarover met mijn vrouw. We waren het er meteen over eens dat dit niets met de werkelijkheid te maken heeft.” Wel vaker wordt in het strafrecht vrouwen die slachtoffer zijn van seksuele misdrijven verweten dat ze het uitlokten, zegt hij. “Alsof ze hier de keuze hadden om afstand te houden. Onbegrijpelijk!”

Dat tweette hij dan ook direct naar de burgemeester. Een reactie heeft hij niet gekregen. En die verwacht hij ook niet, zegt hij. “Ze zal wel een ‘shitstorm’ over zich hebben heengekregen.”

Trage media

Veel mensen vielen over het feit dat de landelijke media zo traag reageerden op het nieuws. Publieke zender ZDF maakte er zelfs excuses voor.

Toch toont Hagedorn begrip. “Het kan gebeuren dat de FAZ-correspondent op vakantie is en dat het dus wat langer duurt. Ik heb liever dat men een dag later met een afgewogen verhaal komt dan een snel nietszeggend artikel van Bild. Van die allereerste berichten klopt vaak veel niet.” Hij lacht even. “Niet iedereen kan het zo snel zijn als Duitsland-correspondent Wierd Duk. Kranten hebben een ander tempo en functie.”

Bendes screenen

Wat de politie volgens hem nu gaat doen is het screenen van de bendes rond het station. “Waarschijnlijk gaan ze mensen die te herkennen zijn op camerabeelden oproepen als getuigen om zo de boel open te breken.” De eerste arrestaties zijn verricht. Maar de kans dat er daders berecht worden schat hij nu klein in. “Logisch dat de slachtoffers hen niet kunnen identificeren in zo’n stressvolle situatie. Dat is niet te doen.”

Over het komende carnaval maakt Hagedorn zich niet zozeer zorgen. “Dat is een andere situatie dan tijdens de jaarwisseling. De misdrijven van toen kunnen ze dan echt niet meer herhalen. Ze worden nu ook scherp in de gaten gehouden.”

Dit interview is gegeven door Axel Hagedorn voor Duitslandnieuws.nl. Axel Hagedorn is advocaat ondernemingsrecht en Duitse Rechtsanwalt bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten in Amsterdam. Hagedorn is ook hoogleraar Duits-Nederlandse rechtsbetrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam.

Normaal gesproken zou vandaag de column van Axel Hagedorn verschijnen, maar vanwege de massale aanrandingen en berovingen tijdens de jaarwisseling in Keulen geeft hij rechtstreeks commentaar.