Franchising: waagt u de overstap?

Mogelijk is de einddatum van uw franchiseovereenkomst in zicht. Een moment van bezinning. Concurrentie vindt niet meer alleen plaats in uw winkelstraat. Is uw franchiseformule nog toekomstbestendig?
Drogisten moeten net als andere retailers inspelen op het veranderende koopgedrag van consumenten. De markt waarin u als ondernemer actief bent, evolueert en dat vraagt om veranderkracht. Welke juridische risico’s brengt een overstap naar een nieuwe franchiseformule voor u mee?

Franchiserelatie

In Nederland bestaan maar liefst 742 franchiseformules en 32.000 franchisevestigingen met een omzet van ruim 31 miljard euro. Op verzoek van minister Kamp heeft de franchisesector gewerkt aan een set gemeenschappelijke afspraken die nu verwerkt zijn in de consultatieversie van de Nederlandse Franchise Code (NFC). De NFC beschrijft hoe franchisegevers en franchisenemers zich moeten gedragen bij het aangaan en uitvoeren van een franchiseovereenkomst.

In de wet zijn ten aanzien van de franchiserelatie geen specifieke bepalingen opgenomen. Dit houdt in dat de algemene wettelijke regels voor overeenkomsten van toepassing zijn. Heldere contractuele vastlegging van de gemaakte afspraken is daarom van groot belang.

Non-concurrentiebeding

In een franchiseovereenkomst wordt doorgaans een non-concurrentiebeding opgenomen. Een dergelijk beding biedt de franchisegever de mogelijkheid om passende maatregelen te nemen voor het behoud van de identiteit en de reputatie van de door de formule gesymboliseerde verkooporganisatie. De NFC hanteert als uitgangspunt dat non-concurrentiebedingen redelijk en proportioneel moeten zijn ter bescherming van knowhow en recht moeten doen aan de opgebouwde waarde van de formule. Op basis van de zogenaamde richtsnoeren voor mededinging bij franchise moet de reikwijdte in het beding worden beperkt.

Voorbereidende activiteiten

Tot op zekere hoogte staat het de franchisenemer vrij om zich in het zicht van de einddatum van de bestaande franchiseovereenkomst voor te bereiden op het exploiteren van een nieuwe franchiseformule. Dit blijkt uit een recente uitspraak van rechtbank Gelderland waarin is geoordeeld dat de betreffende franchisenemer mocht overgaan tot het ontwikkelen van een beeldmerk, het deponeren van een handelsnaam, het publiceren van een website en het inlichten van het personeel met betrekking tot de nieuwe formule. Deze activiteiten zijn volgens de rechtbank niet te beschouwen als daadwerkelijke concurrerende, maar als voorbereidende activiteiten voor de nieuwe start ná de looptijd van de bestaande franchiseovereenkomst. Deze voorbereidende activiteiten leveren in beginsel geen strijd op met het non-concurrentiebeding.

Conflicten voorkomen

Het voorbereiden van de overstap naar een nieuwe franchiseformule is onder omstandigheden toegestaan. Of de daadwerkelijke overstap schending van het non-concurrentiebeding oplevert, is afhankelijk van de inhoud van het betreffende beding. Van belang is onder andere of het beding ook na afloop van de overeenkomst nog enige tijd doorwerkt (nawerking) en wat de reikwijdte daarvan is. De financiële gevolgen van schending van een non-concurrentiebeding zijn vaak ingrijpend.
Te denken valt aan een contractuele boete en/of schadeplichtigheid. Het is in elk geval raadzaam om tijdig over de risico’s na te denken en u waar nodig te laten adviseren.

Dit artikel verscheen eerder in Careality, het onafhankelijk vakblad voor managers in de drogisterijbranche.

Dit artikel is geschreven door onze sectie ondernemingsrecht van Van Diepen van der Kroef Advocaten te Utrecht. Voor vragen of opmerkingen kunt u ons bereiken op telefoonnummer 030- 236 4600. Wij helpen u graag met enkele tips op weg!