Doorstart; hoe neem ik een failliete onderneming over?

Evert Baart, insolventiespecialist en curator, geeft een aantal tips and tricks die van pas kunnen komen bij het overnemen van onderdelen van failliete onderneming.

Volop in het nieuws; doorstart na doorstart in faillissementen van winkelketens. Miss Etam, Halfords, Siebel en –bijna- V&D. het zijn maar een paar voorbeelden. Kennelijk bevatten deze winkelketens levensvatbare onderdelen die voor een koper met voldoende beschikbaar kapitaal interessant zijn. Evert Baart geeft aan waar u als mogelijke koper op moet letten en hoe u zich een positie op de shortlist van de curator verwerft.

De curator heeft weinig tijd

Na het uitspreken van een faillissement is de curator verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de onderneming. Hij moet op zeer korte termijn beslissen of hij de onderneming open houdt (en dus de kans op een doorstart vergroot) en daar heeft hij toestemming van de rechter-commissaris voor nodig en liquiditeit. Zorg er voor dat u een insolventiespecialist (advocaat) vindt die direct contact opneemt met de curator en zorgt dat u zo snel mogelijk aan tafel zit. Probeer een liquiditeitsbegroting van de curator los te weken en biedt eventueel aan om – indien de curator voor u kiest- de failliete boedel de nodige liquiditeit te verschaffen voor de periode dat de doorstart moet worden gerealiseerd.

Vraag om een bidbook en taxatierapporten

Een ervaren curator zorgt er voor dat hij weet wat hij te bieden heeft. Zorg dat u van de curator zoveel mogelijk financiële informatie krijgt. Vaak moet u dan een geheimhoudingsverklaring ondertekenen. Taxatierapporten worden ook vaak door de financiers opgesteld. Laat uw insolventiespecialist uitzoeken waar de failliete onderneming bankiert en neem contact op met de afdeling intensief beheer. Ondernemingen hebben vaak zekerheden verstrekt en de bank heeft dan ook een vinger in de pap als het gaat om over te nemen activa. Het is beter eventuele discussies over zekerheden voor te zijn.

Kijk uit met klantenportefeuilles

Klantenportefeuilles en onderhanden werk lijken vaak waarde te hebben in faillissementen. Houd er rekening mee dat klanten en opdrachtgevers op geen enkele wijze gebonden zijn aan een doorstart. Als u als kandidaat koper de klanten mag benaderen, doe dat dan en breng in kaart of zij mee willen gaan met een nieuwe eigenaar. Let ook op clausules in overeenkomsten die de overeenkomst automatisch laten eindigen in geval van faillissement.

Vergeet de verhuurder niet

Neemt u een aantal filialen van een failliete winkelketen over? Neem vooraf contact op met de verhuurder en vraag of deze bereid is door te verhuren (indeplaatsstelling) of een nieuwe huurovereenkomst te sluiten.

Als u dan met de curator aan tafel zit

Het is zover; het biedingsproces is begonnen. U krijgt de gelegenheid om te bieden en u zou natuurlijk graag de winnende bieder willen zijn. Hoe bereikt u dat? Uiteraard door een acceptabel bod neer te leggen. Is er personeel? De curator wordt ook geacht op te komen voor maatschappelijke belangen en een aanbod om personeel over te nemen kan er toe leiden dat u wellicht niet de hoogste bieder hoeft te zijn maar dat u het biedingsproces toch wint. Vraag daarom aan de curator of dit een element is dat hij/zij meeneemt in het advies aan de rechter-commissaris. Bouw -als er veel concurrenten zijn- ook niet teveel ontbindende voorwaarden in. Daar houden curatoren niet van. Zij willen verkopen, de koopprijs ontvangen en later niet teveel omkijken hebben naar de verkochte activa. De curator verkoopt dan ook meestal voetstoots zonder enige vorm van garantie. Op zich zouden curatoren een “level playing field” moeten creëren; alle bieders moeten dezelfde informatie krijgen en gelijke kansen. Soms houden curatoren meerdere biedingsronden. Als er veel bieders zijn wordt er een aantal bieders na de eerste ronde uitgenodigd om verder te onderhandelen of opnieuw te bieden. Soms vraagt de curator in de laatste biedingsronde de bieders om hun “ ultieme bod” neer te leggen. U weet dan dat de biedingen dicht bij elkaar liggen en dat u het achterste van uw tong moet laten zien.

De activaovereenkomst

Als u dan de winnende bieder bent zal de curator een activaovereenkomst opstellen. Die overeenkomst is belangrijk want dat is de basis voor de toekomst. Let dan ook op dat alle activa goed omschreven zijn. Een veel voorkomende fout is bijvoorbeeld het niet goed omschrijven van merknamen, handelsnamen, domeinnamen (heeft u aan licenties gedacht?) goodwill. Een vervelende fout is ook het overnemen van contracten zonder duidelijk af te spreken wie er opdraait voor de betalingsachterstand. KPN zal bijvoorbeeld geen telefoonnummers overdragen zonder dat de betalingsachterstand is weggewerkt. Dat geldt ook voor huurovereenkomsten en derden die data beheren voor de failliete onderneming. De curator verkoopt voetstoots dus vaak is het daarna het probleem van de koper.

Rechten van derden

Ik doel van bijvoorbeeld op eigendomsvoorbehoud. De curator kan zaken verkopen waar rechten van derden op rusten. In de activaovereenkomst is dan vaak opgenomen dat die rechten van derden gerespecteerd moeten worden. In dat geval is het verstandig om vooraf een clausule op te nemen die in dat geval zorgt voor gedeeltelijke teruggaaf van de koopprijs.

Tot slot

Een doorstart moet vaak binnen korte tijd gerealiseerd worden zodat de waarde van de over te nemen onderdelen zoveel mogelijk behouden blijft. Dat vergt van een potentiele koper de nodige inzet en snelheid. Zorg er voor dat u voldoende juridische en financiële ondersteuning krijgt en maak uw agenda leeg. Voor u het weet gaat een ander er met de buit vandoor.

Dit artikel werd geschreven door Evert Baart, advocaat Insolventie en herstructurering en Partner bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten Amsterdam.