Bestuursrechtkwesties vaak complexer dan gedacht; inschakeling advocaat biedt meer kans

Burgers en bedrijven kunnen zichzelf vertegenwoordigen in bestuursrechtelijke procedures. Dit betreft bijvoorbeeld procedures omtrent verleende of geweigerde bouwvergunningen (omgevingsvergunning), bezwaren tegen nieuwe bestemmingsplannen, etc. Een advocaat is daarbij niet nodig. Maar de ‘lekenbescherming’ die dergelijke procedures bieden schiet tekort, stelt Adriaan Mallan in zijn proefschrift waarop hij 4 juni aan Tilburg University promoveerde. Met andere woorden; deze procedures zijn ingewikkelder dan mogelijk gedacht.

Met advocaat meer kans bij bestuursrechter

Bestuursrechtelijke procedures zijn niet zo simpel als het wellicht lijkt: Uit onderzoek is inmiddels ook gebleken dat er met een advocaat meer kans wordt gemaakt bij de bestuursrechter en dat dit voor een goede behandeling van de zaak ook noodzakelijk kan zijn. Zoals wellicht bekend geldt er geen verplichte procesvertegenwoordiging bij de bestuursrechter. Zowel burgers als bedrijven kunnen dan ook zichzelf vertegenwoordigen in dergelijke procedures en hebben geen advocaat nodig.

Adriaan Mallan waarschuwt in zijn proefschrift echter op dit punt. De jurisprudentie laat zien dat procederen voor de bestuursrechter niet zo simpel is als de afwezigheid van verplichte procesvertegenwoordiging doet vermoeden. Zo mogen bedrijven en burgers in de beroepsfase (bij de bestuursrechter) niet tegen onderdelen van het besluit opkomen, als deze onderwerpen niet al in de bezwaarfase aan de orde zijn gesteld. Verder beoordeelt de bestuursrechter nauwelijks zelfstandig de rechtmatigheid van beslissingen van bestuursorganen: de rechter beperkt zich tot de gronden die hiertegen door de bezwaarmaker zijn aangevoerd. Dit is vaak niet bij iedereen bekend.

Weinig bescherming

Bestuursrechters bieden bedrijven en burgers die zichzelf vertegenwoordigen aldus te weinig bescherming tegen hun gebrek aan juridische deskundigheid, concludeert Adriaan Mallan in zijn proefschrift ‘Lekenbescherming in het bestuursprocesrecht’. Die bescherming kan beter worden geboden door zij die wel juridisch deskundig zijn. Met andere woorden: mét een advocaat in de arm maken bedrijven en burgers bij de bestuursrechter meer kans dan zonder.

Sander Hartog is advocaat-partner bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten en gespecialiseerd in vastgoedrecht. Ook is hij gediplomeerd NMI-mediator, waarbij hij zich vooral richt op mediations in de bouw.