Renteswaps, de discussie begint nu echt

De kranten staan er vol van: creditswaps en rentederivaten. Woningcoöperaties als Vestia, onderwijsinstellingen als Vrije Universiteit Amsterdam… ze hadden er niet aan moeten beginnen.

De kredietcrisis deed de variabele rente sterk dalen, vaak ver onder het niveau van de vaste rente die ondernemers op dat moment betaalden. Hierdoor had men het gevoel teveel te betalen. Banken gaven anno 2008 geen ‘standaard’ financieringen meer met vaste rente voor langere termijn en men werd geadviseerd om leningen met een variabele rente af te dekken met een renteswap. De ondernemer ‘ruilt’ (‘swapt’) hiermee zijn variabele rente tegen een vaste rente. Renterisico afgedekt. Goed geregeld toch?

Maar wat zijn derivaten eigenlijk en hoe risicovol zijn ze?

Vraag het de gemiddelde financieel directeur bij een grotere onderneming en hij blijft je het antwoord schuldig. Het zijn in feite riskante producten die slechts door een zeer kleine groep professionele partijen wordt begrepen. In de praktijk kocht je vaak een complex product met de mogelijkheid voor de bank om via (variabele) toeslagen haar marges veilig te stellen. Meer en meer wordt nu duidelijk dat niet alleen de semiprofessionele partijen hun risico ‘beperkten’ met renteswaps, maar dat ook het MKB in grotere getale is ingestapt. Ondernemers lijken financieel klem te zitten en durven de discussie met de banken niet aan.

In het najaar zal de AFM haar rapport over derivaten binnen het MKB publiceren en durft de ondernemer misschien wel actie te ondernemen. Een recente uitspraak tegen Deutsche Bank toont aan dat het – ook nu al – loont om de positie te bepalen. In deze procedure waar een accountant procedeerde tegen de bank over de in rekening gebrachte schade, oordeelde de rechtbank onder meer dat de bank door het opleggen van een boete bij beëindiging haar zorgplicht schond. Het belooft een broeierig najaar te worden in derivatenland…

Dit artikel is geschreven door de sectie Financieel Recht van Van Diepen Van der Kroef Advocaten in Amsterdam. Het verscheen eerder op In Finance.