Acta blijft gemoederen bezighouden.

Voor- en tegenstanders vallen al geruime tijd over elkaar heen als het gaat om het antipiraterij-verdrag ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement). Met dit verdrag wil men de handel in illegale producten bestrijden en het intellectueel eigendom van de rechthebbenden beschermen. Achter het verdrag zit de VS en de aldaar gevestigde film- en muziekindustrie.

Met name de entertainmentindustrie klaagt al jaren over de schade die internetpiraterij aan de reguliere handel toebrengt. De exacte schade is moeilijk vast te stellen, maar heeft met de opkomst van zogenaamde p2p uitwisselprogramma’s de laatste jaren een enorme vlucht genomen. De rechthebbenden willen dat notoire illegale downloaders zonodig van het internet worden afgesloten.

Tegenstanders vinden dat een verdrag als ACTA de internetvrijheid echter te veel aan banden legt. Inmiddels wordt internet bijna als een soort eerste levensbehoefte beschouwd, zodat niemand zo maar van het internet zou mogen worden afgesloten. De roep om de toegang tot het internet als grondrecht op te nemen is de laatste jaren steeds vaker onderwerp van discussie.

Ondanks alle commotie werd ACTA in januari van dit jaar in Japan getekend. Steeds meer politici hadden echter openlijk vraagtekens gezet bij het verdrag en de gevoerde procedure. De totstandkoming van het verdrag vond in geheim plaats. De Europese Commissie laat overigens op haar website weten dat niet stiekem is geopereerd en dat het Europees Parlement wel degelijk steeds is geïnformeerd. Hoe dan ook, sommigen politici boden later publiekelijk hun excuses aan voor het feit het verdrag te hebben getekend. Al met al een opmerkelijke gang van zaken.

Door het almaar toenemende verzet tegen ACTA kon haast niet uitblijven dat de beoogde ratificatie van het verdrag binnen de Europese Unie opnieuw voor problemen zou zorgen. Regeringleiders van onder meer Nederland en Duitsland weigeren het verdrag te tekenen zolang onduidelijk is of invoering van ACTA wel verenigbaar is met enkele fundamentele rechtsbeginselen zoals de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van nieuwsgaring.

Inmiddels heeft de Europese Commissie laten weten het verdrag te zullen laten toetsen door het Hof van Justitie van de Europese Unie, de hoogste Europese rechter. Onbekend is hoe lang het advies van het Hof van Justitie op zich laat wachten. Inmiddels gaat het uitdelen van zwarte pieten gewoon door. Zo is volgens Eurocommissaris Karel de Gucht van Handel met name de hetze tegen ACTA op sociale media als Facebook en Twitter er de oorzaak van dat invoering van het verdrag op de lange baan is geschoven. Totdat het advies van het Hof van Justitie gereed zal komen, zullen zowel voor- en tegenstanders van zich blijven laten horen.

Uiteindelijk is het maar zeer de vraag of invoering van ACTA in Nederland gevolgen zal hebben. De scherpe kantjes van het verdrag zijn er de afgelopen jaren grotendeels afgehaald. Zoals het zich op dit moment laat aanzien, zal ratificatie van ACTA namelijk geen wijziging van de Nederlandse wetten met zich meebrengen. Het is dan ook met name de geheimzinnigheid rond de totstandkoming geweest die de beeldvorming sterk negatief heeft gekleurd. Wat dat betreft heeft de entertainmentindustrie het niet slim aangepakt. In plaats van in te zetten op geheimhouding, had zij zich beter kunnen richten op een open, inhoudelijke discussie.