De omgevingsvergunning: een verademing voor burgers en ondernemers?

Naar verwachting zal binnen enkele maanden de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) worden ingevoerd. Door de invoering van de Wabo worden 26 vergunningen en 1600 formulieren ondergebracht in één vergunning: de omgevingsvergunning. De termen bouwvergunning, aanlegvergunning en milieuvergunning etc. zullen verdwijnen. Ze vallen straks alle onder de noemer omgevingsvergunning.1 Ook het – recent ingevoerde – projectbesluit vervalt en wordt onderdeel van de omgevingsvergunning.

Voor het realiseren van een bouwproject zijn vaak meerdere vergunningen, toestemmingen en meldingen vereist. Met elk hun eigen criteria, procedures, ambtelijke loketten, afhandelingtermijnen, leges en toezichthouders. Binnenkort is dat verleden tijd. Na de invoering van de Wabo is één aanvraag voldoende. De aanvraag zal digitaal kunnen worden ingediend via het Omgevingsloket online (OLO) (voor een voorproefje, zie: http://inr.omgevingsloket.nl). De aanvraag doorloopt voor alle betrokken activiteiten van een project, dezelfde procedure. Alle werken en werkzaamheden voor het hele project kunnen vervolgens in één keer worden vergund. Tegen de verleende (of geweigerde) omgevingsvergunning staat slechts één keer bezwaar en beroep open. Wanneer er bezwaar wordt gemaakt tegen één onderdeel van de omgevingsvergunning, zijn ook de overige onderdelen van de vergunning nog niet bruikbaar, totdat op het bezwaar is beslist.

Na de invoering van de Wabo is er dus nog maar sprake van één aanvraag, één bevoegd gezag (vaak zal dat de gemeente zijn), één legesheffing, één vergunning, één besluit en één procedure. Dat neemt niet weg dat de gronden waaraan de verschillende onderdelen van de omgevingsvergunning getoetst worden, dezelfde blijven en (voorlopig) in de specifieke wetten en verordeningen zullen blijven staan. Zo zal een aanvraag voor slopen nog steeds getoetst worden aan de gronden die hiervoor bestaan in de gemeentelijke bouwverordeningen. Alleen de gronden uit de Woningwet waar een aanvraag voor een bouwvergunning aan getoetst wordt, zullen in de Wabo worden geïntegreerd. Het plan is om in de toekomst alle toetsingskaders uit de verschillende wetten en verordeningen in de Wabo te integreren.

De aanvraag van een omgevingsvergunning zal inclusief alle bijlagen in de nabije toekomst digitaal moeten gebeuren. Hiervoor wordt één systeem ontwikkeld dat alle mogelijke wetten, regels en uitzonderingen kent. Voorlopig zal het na de invoering van de Wabo nog mogelijk blijven een schriftelijke aanvraag te doen.

Mede door de ontwikkeling van het ingewikkelde digitale systeem is de invoeringsdatum van de Wabo al verscheidene malen verschoven. De invoering vindt pas plaats, zo hebben de gemeenten bedongen, wanneer het digitale Omgevingsloket goed werkt en de gemeenten voldoende tijd hebben gehad om zich voor te bereiden. Recent is hierom de inwerktredingsdatum van de Wabo voor de vijfde keer uitgesteld. De datum waarop de wet inwerking zal treden, is nu gepland op 1 oktober 2010. Vanaf dan zullen de bouw-, sloop-, kap- en monumentenvergunningen verleden tijd zijn.

Contactpersoon:
Dieuwke Kist
d.kist@vandiepen.com

1. Dit geldt niet voor de waterwetvergunning (deze ziet op lozingen), de ontgrondingsvergunning en de spoorwegwetvergunning (voor bouwen nabij spoor).