De verzilverbare populariteit van BN’ers

Er zijn nogal wat Bekende Nederlanders wiens portret zonder toestemming voor commerciële doeleinden wordt gebruikt. Daarmee loop je een reëel risico omdat een Bekende Nederlander zich op grond van zijn ‘verzilverbare populariteit’ in beginsel tegen een dergelijke publicatie kan verzetten.

Zo blijkt ook weer uit een recent geval rond André Rieu. Wat was het geval? Een uitgever had een glossy tijdschrift uitbracht onder de naam “André Rieu – van koorknaap tot vioolidool”. Het betrof hier een ‘speciaal bewaarnumer’ met maar liefst 131 pagina’s tekst en vol met foto’s van André Rieu. De uitgever had – naar eigen zeggen – bij de verschillende persagentschappen voor de foto’s betaald. De uitgever ging uit van de veronderstelling dat dit voldoende zou zijn en dat voor de publicatie niet ook de toestemming van André Rieu nodig zou zijn. De rechter was het hier niet mee eens. De toestemming van de fotograaf om de foto’s te plaatsen, houdt immers niet tevens de toestemming in van de geportretteerde.

De uitgever voerde verder nog aan dat het recht op vrije nieuwsgaring en het publiceren over het artiestendom van André Rieu zou opwegen tegen het belang van André Rieu om zich daartegen te verzetten. Ook dit argument werd door de rechter opzij gelegd. André Rieu is een wereldberoemd artiest, aldus de rechter, en kan zijn populariteit verzilveren door aan het commerciële gebruik van zijn portret financiële voorwaarden te stellen. Vaststond dat de uitgever voor de openbaarmaking van het portret van André Rieu geen toestemming had gekregen, zodat hij een redelijk belang heeft om zich hiertegen te verzetten. Het beroep op recht op vrije nieuwsgaring ging ook niet op, omdat het tijdschrift geen nieuwswaarde had. Zo bestond de publicatie, naast de vele foto’s van André Rieu, voornamelijk uit samenvattingen van eerdere interviews die hij had gegeven.

Uiteindelijk moest de uitgever niet alleen het tijdschrift uit de schappen terug halen, maar ook een rectificatie plaatsen. De rechter was namelijk van oordeel dat bij het publiek de indruk zou kunnen zijn ontstaan dat André Rieu aan de publicatie had meegewerkt, gezien het aantal foto’s van hem dat daarin is opgenomen en doordat op de omslag geen andere naam dan die van André Rieu is vermeld. Deze mogelijk ontstane misvatting diende te worden rechtgezet. De uitgever werd veroordeeld tot het publiceren van een mededeling waarin het publiek wordt bericht dat met de publicatie onder meer inbreuk was gemaakt op de portretrechten van André Rieu.

Voor André Rieu is te hopen dat hij zijn populariteit succesvol kan blijven verzilveren. Want alhoewel hij vorig jaar op de zesde plek eindigde van best verkopende artiesten ter wereld, zat hij het jaar ervoor nog diep in de schulden. Naar verluidt heeft hij ten behoeve van zijn kredietgevers onder meer alle muziekinstrumenten en het merk ‘André Rieu’ verpand. Gelukkig voor André Rieu is het juridisch evenwel niet mogelijk om je portretrecht als zodanig kwijt te raken.