TROS op radar Commissariaat

M.R. Gerritsen

Een publieke omroep kan twee doodzondes plegen. Ten eerste kan de omroep zwichten voor de wensen van sponsors en het sponsorverbod overtreden. Ten tweede kan de omroep zich schuldig maken aan het zogenaamde dienstbaarheidsverbod, hetgeen inhoudt het dienstbaar zijn aan het maken van winst door derden. Het Commissariaat voor de Media, de mediawaakhond, houdt de omroepen sterk in de gaten en treedt op zodra de regels worden overtreden. De TROS heeft aan den lijve ondervonden dat het Commissariaat niet stil zit.

Zo werd de TROS maar liefst tweemaal de maximale boete van 135.000 euro opgelegd voor het kinderprogramma Bibaboerderij. Het programma was volgens het Commissariaat gesponsord, omdat supermarktketen C1000 het overgrote deel van de kosten van de serie op zich had genomen en de TROS bovendien een royalty ontving voor rechten op het programma. De TROS kon de serie daardoor zo goed als gratis uitzenden. Daarnaast had de TROS het dienstbaarheidsverbod overtreden, omdat de TROS met het uitzenden van deze serie C1000 in de gelegenheid had gesteld het concept Bibaboerderij op grote schaal onder de aandacht van het publiek te brengen. De TROS heeft tegen de boete beroep ingesteld, maar het is niet erg waarschijnlijk dat de bestuursrechter er heel anders over zal denken.

Alsof het nog niet genoeg is, deed de rechter recent uitspraak in een andere kwestie waarvoor het Commissariaat de TROS eerder een boete had opgelegd. Het Commissariaat vond dat de TROS zich met het programma Alle fans aan dek schuldig had gemaakt aan overtreding van het dienstbaarheidsverbod wegens het dienstbaar zijn aan het maken van winst door Van der Valk Vakanties. Het Commissariaat legde daarop een boete op van 35.000 euro. De TROS stapte daarop vervolgens naar de rechter.

Uit het op 22 juni 2011 gepubliceerde vonnis blijkt dat de rechter de stellingen van de TROS volledig terzijde legt. Zo oordeelde de rechter dat de door Van der Valk georganiseerde reis naar Mexico en Florida aan boord van een cruiseschip niet kan worden aangemerkt als publieksreis. Door de tv-uitzending van de optredens waren de artiesten bovendien bereid om voor hun medewerking af te zien van een normale geldelijke vergoeding. Daarmee was geen sprake van normaal economisch handelen door de TROS. Van der Valk kon de artiesten dankzij de TROS onder gunstigere voorwaarden contracteren. Daarnaast oordeelde de rechter dat vanwege het vooruitzicht van een cruise met optredens aan boord en de uitzending hiervan de belangstelling voor deze reis aanzienlijk groter was dan een reguliere reis. Al met al had de TROS hiermee Van der Valk in staat gesteld een meer dan normale winst te behalen.

Het Commissariaat is echter nog niet klaar met de TROS en doet naar verluidt onderzoek naar het kinderprogramma Het Sprookjesbos waarin met de Efteling niet toegestane financiële afspraken zouden zijn gemaakt. Mocht het Commissariaat de TROS opnieuw een boete opleggen dan zou dat wel eens een naar staartje kunnen hebben. Minister Van Bijsterveld liet in de mediabrief van 17 juni 2011 aan de Kamer weten dat omroepen die binnen een jaar twee keer een sanctie van het Commissariaat hebben gekregen hun erkenning kunnen verliezen. Daarnaast wordt bij de erkenningverlening gekeken of een omroep zich de afgelopen periode aan de regels heeft gehouden. Bestaat gegronde indruk dat een omroep zich niet aan de wet zal houden, dan kan een erkenning worden geweigerd. De TROS is dan ook gewaarschuwd.
 

Terug