“Illegaal downloadverbod in zicht?”

M.R. Gerritsen

Al jaren staat het tegengaan van illegaal downloaden van beschermde content via internet hoog op de agenda. Met de opkomst van zogenaamde peer-to-peer-technieken heeft het zonder toestemming van de maker verveelvoudigen en/of openbaar maken van diens werk een enorme vlucht genomen. Werd aanvankelijk vooral muziek illegaal gedownload, met de toename van bandbreedte, betere comprimatie en snellere uitwisselprotocollen heeft deze praktijk zich uitgebreid naar het illegaal downloaden van computerspelletjes en films. De inkomsten die de rechthebbenden hierdoor mislopen zijn enorm. De stichting Bescherming Rechten Entertainment Industrie Nederland (BREIN) schat de totale schade voor 2008 door het illegaal downloaden van aangeboden entertainmentcontent alleen in Nederland al op ongeveer 180 miljoen euro. 

Bijkomstig probleem is dat in Nederland het downloaden van films, computerspelletjes en muziek - anders dan het aanbieden (uploaden) van deze content - nu nog legaal is. De roep om het gratis downloaden van auteursrechtelijk beschermde content strafbaar te stellen was dan ook al langere tijd hoorbaar. Het kabinet wil het downloaden uit illegale bronnen nu dan ook daadwerkelijk gaan verbieden. Hiermee volgt het kabinet de bevindingen van de Parlementaire Werkgroep Auteursrecht, die eerder dit jaar haar rapport uitbracht. Het kabinet verwacht dat door een downloadverbod “een markt ontstaat waarin consumenten tegen een redelijke vergoeding en op een legale manier op internet aan muziek en films kunnen komen en auteurs verzekerd zijn van inkomsten.”

Dat het kabinet met nieuwe wetgeving webpiraten wil bestrijden die verdienen aan het illegaal aanbieden van auteursrechtelijk beschermd materiaal valt op zich toe te juichen. Het zal in de praktijk echter niet meevallen om dit verbod ook te handhaven. Het is evenwel een onmisbaar signaal voor het (morele) besef dat niet alles mag op internet. Het kabinet wil met het downloadverbod nog wel wachten totdat de entertainmentindustrie consumenten voldoende mogelijkheden biedt om tegen vergoeding muziek en films te downloaden. In de tussentijd moet de entertainmentindustrie zelf een licentiesysteem uitwerken.

En daarmee komt een volgend probleem om te hoek kijken. Hoe gaat de entertainmentindustrie dit realiseren? Acceptatie door de consument van de opgelegde licentievergoeding zal onontbeerlijk zijn. Als de vergoeding te hoog wordt, zal er een markt blijven voor het illegaal downloaden. Daarbij komt dat de afgelopen jaren een behoorlijke kloof is ontstaan tussen de auteursrechtenorganisaties en de gebruikers. Een veel gehoorde klacht is dat deze organisaties te hoge kosten doorberekenen. Er moet een volgens het kabinet dan ook een goed functionerend klachtenorgaan komen waar zowel rechthebbenden als gebruikers terecht kunnen voor hun klachten over het functioneren van de collectieve beheersorganisaties. Dit klachtenorgaan moet meer omvatten dat een 'klachten-intakepunt', namelijk ook garantie bieden op een snelle, onafhankelijke en adequate afhandeling.

Alles in ogenschouw nemende zal het nog jaren duren voordat er een verbod zal komen op het downloaden van illegale content. Tot die tijd zal de consument zijn collectie ten koste van de rechthebbenden blijven aanvullen.

Terug