De prins op de witte piste

Verscheen in AV & Entertainment Magazine september 2009

M.R. Gerritsen

Onze toekomstige koning heeft altijd al moeite met de pers gehad. Bekend zijn de verhalen dat hij vroeger tijdens koninginnedag, vanaf het bordes van zijn oma, met elastiekjes naar de fotografen schoot. De laatste jaren probeert de RVD de pers te binden met de zogenaamde Mediacode: alleen wie zich aan de regels houdt en de prins en zijn familie niet zonder voorafgaande afspraak lastig valt, wordt uitgenodigd voor de door de RVD geregisseerde ‘mediamomenten’.

Tijdens zo’n mediamoment poseerden de prins en zijn familie voor hun vakantie op het Wassenaarse strand. Persbureau AP kreeg korte tijd daarna de beschikking over - niet volgens afspraak tijdens een mediamoment gemaakte - foto’s van de familie op de skipiste in Argentinië. Aan aantal kranten publiceerde de foto’s. De kranten werden door de RVD echter fijntjes op de Mediacode gewezen en beloofden het nóóit meer te doen. AP liet weten aan de Mediacode géén boodschap te hebben. De prins nam daar geen genoegen mee en daagde AP voor de rechter.

De laatste jaren wint de prins dit soort zaken vaker dan voorheen. De reden daarvoor is gelegen in het feit dat de hoogste Europese rechter die over de mensenrechten gaat in 2004 bepaalde dat ook publieke figuren – in de betreffende uitspraak ging het om prinses Caroline van Monaco – een recht op privacy hebben, ook al bevinden zij zich in de openbare ruimte. Alléén als een foto van belang is in het maatschappelijk debat, kunnen de media zo’n foto ongestraft publiceren als de geportretteerde daarvoor geen toestemming heeft gegeven. In alle andere gevallen is toestemming voor publicatie vereist.

Deze uitspraak geldt in principe voor iedere BN’er. Er werd aanvankelijk gespeculeerd over het einde van de roddelpers: wat is immers de bijdrage aan het maatschappelijk debat van bijvoorbeeld een foto waarop Wesley met Jolanthe staat te zoenen? Zo’n vaart heeft het echter niet gelopen. Anders dan de kroonprins, laten de meeste BN’ers het er meestal bij zitten. Bovendien passen Nederlandse rechters de uitspraak van de Europese rechter eigenlijk alleen consequent toe als er foto’s van het koninklijk huis in geding zijn.

Over de foto’s op de Argentijnse piste oordeelt de rechter dat ze ‘geen wezenlijke bijdrage leveren aan het publieke debat over een onderwerp van maatschappelijk belang’. Daarom handelde AP onrechtmatig door ze aan de pers beschikbaar te stellen.

Het gaat nogal ver dat de rechter meent dat hij kan beoordelen wat onderwerp van maatschappelijk belang is. Als, zoals in deze zaak, de redacties van enkele landelijke dagbladen menen dat de foto’s moeten worden gepubliceerd, zou daarmee kunnen worden geoordeeld dat de foto’s dus nieuwswaarde hebben. Grappig genoeg konden de foto’s na de uitspraak alsnog ongestraft worden gepubliceerd, toen de media over deze rechtszaak berichtten. Toen betroffen de foto’s wel degelijk een maatschappelijk debat.

Met de Mediacode is het niet goed afgelopen. Daarmee hoeft de pers geen rekening (meer) te houden, zo oordeelt de rechter. Het is géén bindend contract. Maar wie uitnodigingen wil blijven ontvangen voor de mediamomenten met de prins en familie, zal naar de pijpen van de RVD moeten blijven dansen.

Terug